پنج ویژگی مشاغل پایدار خانوادگی

با اینکه غالبا مشاغل خانوادگی نادیده گرفته می‌‎شوند، اما می‌‎توان آنها را به وفور در اطراف مشاهده کرد. کافیست نگاهی به فروشگاه‌‎های کوچک و بزرگ موجود در محل زندگی خود داشته باشید، در نگاهی کلی می‌‎توان شرکت‎‌های بزرگی همچون BMW، سامسونگ و وال‌مارت را هم در این لیست قرار داد. طبق بررسی‎‌های انجام گرفته یک سوم شرکت‎‌های شاخص در فرانسه و آلمان با عنوان مشاغل خانگی فعالیت دارند. این مسئله به معنای آن است که، سهم قابل توجهی از انتخاب مسائل مدیریتی شرکت‎‌ها و سازمان‎‌ها به خانواده‎‌ها باز می‎‌گردد.

از زمانی که مشاغل خانوادگی گسترش پیدا کرده‌‎اند، با چالش‎‌ها و عملکردهای منحصر به فردی هم در حوزه مدیریت شرکت و کسب‌و‌کار خانوادگی روبرو شده‌‎اند. از جمله این چالش‎‌ها می‌‎توان به پیروی از نسل قدیمی و بنیان‎گذار کسب‌و‌کار اشاره کرد. همانطور که می‌‎دانید با گذشت سال‎‌ها تعداد سهامداران مشاغل خانوادگی به صورت تصاعدی گسترش پیدا کرده‎ است. و افراد صرفا براساس ارتباطات خانوادگی مالک بخشی از سهام و درآمد بیزینس‌‎ها شده‎‌اند. این در حالی است، که کمتر از 30 درصد مشاغل خانوادگی توانایی مشاهده نسل‎‌های دوم و  سوم را در بیزینس‎‌های خانوادگی خود دارند.

برای اینکه شرکت‎‌ها و کسب‌و‌کارهای خانوادگی بتواند در حوزه کاری خود به رشد برسند، باید با دو چالش دستیابی به عملکرد تجاری قوی و متعهد نگه داشتن اعضای خانواده نسبت به مالکیت‎‌ها و توانایی‎‌های کسب‌و‌کارهای خانوادگی به صورت همزمان رو به رو شد.

پنج ویژگی و بعد مهم برای خلق مشاغل پایدار خانوادگی شامل هماهنگی روابط در خانواده و درک نحوه تعاملات و ارتباطات خانواده با تجارت و بیزینس خانوادگی، ایجاد ساختار مالکیتی به منظور خلق سرمایه برای دستیابی به رشد و سرمایه بیشتر، حاکمیت و سبد تجاری بیزینس خانوادگی، مدیریت قدرتمند و حرفه‌‎ای ثروت خانواده و ارتقای ارزش‌‏های خانوادگی در طول نسل‏‌ها از طریق سرمایه‌‏گذاری در موسسات خیریه هستند. این موارد باید در کنار یکدیگر به صورت همزمان کنترل شوند، تا این‌گونه بتوان به نتیجه مدنظر دست یافت.

کسب و کار خانوادگی

پنج ویژگی لازم برای موفقیت مشاغل خانوادگی

برای اینکه مشاغل خانوادگی به موفقیت‎‌های متوالی برسند، نیازمند فعالیت خوب و همزمان پنج عامل زیر هستند:

بعد اول، خانواده

گاها، مشاغل خانوادگی به دلایل گسترده‌‎ای همچون درگیری‎‌های خانوادگی بر سر پول، تجاوز به حریم شخصی مدیر و رهبر، درگیری بر سر جانشینی و غیره دچار ضعف و شکست می‎‌شوند. به همین منظور، ضروری است نقش‎‌هایی برای تک تک اعضای خانواده به عنوان سهامدار، عضو هیئت مدیره و مدیر و رهبر اصلی در نظر گرفت، زیرا اینگونه می‎‌توان از ایجاد مشکلات زیاد جلوگیری کرد.

مشاغل بزرگ خانوادگی به دلیل به کار بردن شیوه‌‎های مدیریتی قوی سالیان سال بر سر قدرت باقی مانده و از نسلی به نسل بعد انتقال یافته‎‌اند. آنها سال‎‌ها است که توافق‎نامه‎‌های شفاهی و کتبی به منظور ترکیب و انتخاب اعضای هیئت مدیره شرکت، تعیین مدیرعامل، شرایطی برای رسیدگی به اعضای خانواده و غیره تعیین می‎‌کنند. و اینگونه، براساس توافق‎نامه و خط‎‌‌مشی‎‌های ایجاد شده تصمیماتی در رابطه با نحوه مدیریت و پیشروی شرکت پایه‌‎ریزی می‎کنند.

این تصمیمات ریز و درشت منجر به پایداری و توسعه بیزینس‎‌های خانوادگی کوچک و بزرگ در طی سال‎‌ها می‎‌شود. آنها معمولا رویکردهای شایسته‎‌سالاری برای مدیریت بلندمدت شرکت و سازمان خود اتخاذ می‎‌کنند. هرچند، هیچ قانون واحدی برای همه بیزینس‎‌ها وجود ندارد و سیاست‎‌های خانوادگی تاحدودی متناسب با اندازه بیزینس خانوادگی، ارزش‌‎های بیزینس، تحصیلات اعضای خانواده و صنایعی که بیزینس‌‎ها با آن رقابت می‏‌کنند، پیش می‎‌روند.

اینگونه، از طریق رشد اعضای خانواده در کنار یکدیگر و از بین رفتن مدیریت واحد مشاغل خانوادگی، نهادهای خانوادگی می‌‎توانند امکان رشد و پرورش ارزش‎‌های خود را پیدا ‎کنند. و بدین طریق، آنها حس غرور و معنای مالکیت را در کسب‌و‌کارهای خانوادگی خود خلق و لمس می‌‎کنند. جلسات و گردهمایی‎‌های خانوادگی به منظور انتخاب و بررسی اعضای جدید و یا موضوعات جدید می‎‌تواند اعضای خانواده را به سمت و سوی منافع مشترکی سوق دهد. اینگونه، افراد جوانتر در کسب‌و‌کارهای خانوادگی با نحوه کارکرد بیزینس خانوادگی آشنا شده و به فرصت‎های بزرگی همچون استفاده از تجارب افراد حرفه‌‎ای در خانواده خود دست می‎‌یابند.

بعد دوم، مالکیت

مسئله بعدی که باید به آن توجه داشت، کنترل و نفوذ اعضای خانواده برای تأمین سرمایه به منظور گسترش تجارت و تأمین نیازهای نقدی کسب‌و‌کار است. معمولا معاملات تجاری انجام گرفته بین کسب‌و کارهای بزرگ و کوچک خانوادگی 15 تا 20 سال به درازا می‎‌کشند. به همین خاطر، باید به نوع مالکیت و سرمایه‎‌گذاری‎‌ها توجه ویژه‎‌ای داشت، زیرا این عامل باعث انتقال قدرت از نسلی به نسل دیگر می‎‌شود.

بسیاری از مشاغل خانوادگی شرکت‎‌های هلدینگ خصوصی زیرمجموعه‎‌های مستقلی دارند، زیر مجموعه‎‌هایی که ممکن است مالکیت آنها عمومی باشند. به طور کلی، شرکت‎‌های هولدینگ خانوادگی کنترل بیشتری بر نحوه مدیریت شرکت دارند. زمانی که شرکت‎‌های هولدینگ خصوصی مدیریت می‎‌شوند، از تعارض منافع بین سرمایه‎‌گذاران کاسته می‎‌شود، که این امر منجر به افزایش بازدهی در کوتاه مدت می‎‌گردد.

معمولا، هدف از این کار حفظ سیاست‎‌های مالی بیزینس‎‌های خانوادگی در نزد اعضای خانواده است. در واقع، بعضی از خانواده‎‌ها سرمایه‎‌گذاران خارجی را از کسب‌و‌کار خود حذف می‎‌کنند. و از طریق سرمایه‎‌گذاری مجدد، به سود بیشتری از کسب‌و‌کار خود می‌‎رسند. این درحالی است که برخی دیگر، سهام خصوصی را به عنوان راهی برای تزریق سرمایه به شرکت انتخاب می‎‌کنند. بسیاری از مشاغل خانوادگی تجاری سهام را به منظور حفظ قدرت و مالکیت خود محدود می‎‌کنند.

اینگونه، سهامداران خانوادگی که خواهان فروش سهام هستند، باید سهام خود را به خواهر، برادر، و یا اعضای دیگر خانواده به فروش برسانند. گاها بنا به دلایلی، برخی از مشاغل خانوادگی برای تأمین نیازهای نقدی بیزینس خود تصمیماتی برای پرداخت نقدینگی توسط نسل‎‌های آتی اتخاذ می‎‌کنند. و اینگونه در درازمدت بدهی‎‌هایشان پرداخت می‎‌کنند. توجه داشته باشید، هر کدام از این سیاست‎‌ها باتوجه به خط‌‎مشی‎‌ها و ارزش‎‌های خانوادگی هر بیزینس تجاری تغییر می‎‌کنند.

بعد سوم، حاکمیت و سبد تجاری

از طریق خلق خط‎مشی‎‌ها، قوانین و دستورالعمل‎‌های روشن و صریح می‎‌توان استراتژی‎‌های بلندمدتی برای شرکت‎‌های خانوادگی ایجاد کرد. دو عامل مهم موفقیت شامل اعضای هیئت مدیره قدرتمند و چشم‌‎اندازهای بلندمدت سهام‌‎ها هستند. در ادامه به این دو عامل بیشتر می‎‌پردازیم:

اعضای هیئت مدیره قدرتمند

مشاغل بزرگ و موفق خانوادگی که سالیان سال بر سر قدرت باقی مانده‌‎اند از حاکمیت قوی و قدرتمندی برخوردار هستند. اعضای این بیزینس‌‎ها از طریق مشارکت فعالانه در کار اعضای هیئت مدیره شرکت به کنترل نحوه عملکرد مدیریت شرکت می‎‌پردازند. آنها از دانش عمیق و تجارب یکدیگر به منظور جلوگیری از مشکلات احتمالی و افزایش موفقیت خود بهره می‎‌برند. البته، اینکه دانش خانواده را از طریق چشم‎‌اندازهای استراتژیکی تازه تقویت کنیم، از اهمیت زیادی برخوردار است. هنگامی که خانواده‎ای سهام کل یک شرکت را در اختیار دارد، به احتمال زیاد اعضای هیئت مدیره آن بخش قابل توجهی از مدیران داخلی را در بر می‎‌گیرند.

فرآیند انتخاب اعضای هیئت مدیره (داخلی و خارجی) از یک شرکتی نسبت به شرکت دیگر متفاوت است. برخی از مشاغل خانگی اعضای هیئت مدیره جدید را به تنهایی انتخاب می‎‌کنند و سپس از طریق گروه سهامداران آنها را به رسمیت می‎‌شناسند. مکانیسم‌‎های انتخابی اعضای هیئت مدیره هر شرکت و سازمانی تفاوت‎‌هایی دارند. اما آنچه از اهمیت برخوردار است وجود اعضای هیئت مدیره قوی و قدرتمند برای اجرای مسائل مدیریتی به شیوه‎ای عالی و کاربردی است. گاها، برخی از این اعضا جلساتی طولانی مدت را برگزار کرده و در این جلسات درباره استراتژی‎‌های خود با یکدیگر به صورت مفصل بحث می‎‌کنند.

کسب و کار خانوادگی

مشاغل خانوادگی، مانند کسب‌و‌کارهای غیرخانوادگی، با چالش‎‌های زیادی برای حفظ و تشکیل اعضای هیئت مدیره اجرایی قوی مواجه هستند. البته، گاها مشاهده شده اعضای هیئت مدیره (افرادی که جز اعضای خانواده نیستند) نگرانی‎‌هایی همچون تصمیم‎‌گیری‎‌های غیررسمی درباره فرصت‎‌های شغلی و یا مسائل مالی هیئت مدیره (که شامل اعضای خانواده می‎‌شوند) به صورت غیررسمی دارند.

اینگونه، امکان از دست دادن فرصت برای اعضای هیئت مدیره خارجی وجود دارد. معمولا، اعضای هیئت مدیره کسب‌و‌کارهای خانوادگی بر وفاداری و پشتیبانی از اعضای خانواده تمرکز دارند. و این مسئله در صورت عدم مدیریت صحیح می‎تواند باعث ایجاد تصمیم‎‌های اشتباه و از دست دادن افراد کارآمد شود.

چشم‎‌انداز بلندمدت برای سهام

اکثر کسب‌و‌کارهای موفق خانوادگی به دنبال رشد و عملکرد مستمر برای افزایش ثروت خانواده و بهبود وضعیت بیزینس خود هستند. این رویکرد، باعث حفظ مشاغل خانوادگی در مقابل وسوسه‎‌های برنامه‎‌ریزی کوتاه‎‌مدت (که هزینه‎‌های گرانی برای بیزینس‌‎ها به دنبال دارد) می‎‌شود. برنامه‎‌ریزی‎‌های بلندمدت با ریسک کمتر منافع زیادی برای بیزینس‎‌های خانوادگی به همراه دارند.

چشم‌‎اندازهای بلندمدت

کسب‌و‌کارهای خانوادگی خواهان دستیابی به قدرت پرداخت مالی و بدهی کمتر نسبت به رقبای خود هستند. به کار بردن چشم‎‌اندازهای بلندمدت برای مسائل مالی مشاغل خانوادگی را منجر به رونق کمتر در دوران بحرانی و شرایط خاص می‎‌کند. اما در این دوران شانس حیات این کسب‌و‌کارها نسبت به رقبا نیز افزایش می‎‌یابد. در دوران بحرانی، کسب‌و‌کارهای خانوادگی که چشم‌‎اندازهای بلندمدت برای بیزینس خود لحاظ کرده‎‌اند، بهتر از این شرایط عبور می‎‌کنند.

باگذشت زمان دوباره می‎‌توان به دوران رشد و پیشرفت بازگشت!

معمولا، مشاغل خانوادگی احتیاط زیادی را در معاملات خود لحاظ می‎‌کنند. این در حالی است، که بیزینس‎‌هایی که پایه و اساس آنها خانواده نیست، معاملات خود را با ریسک بالا انجام می‎‌دهند. گرچه، معاملات تجاری حتی با در نظر داشتن احتیاط تاحدی ریسک دارند. صاحبان کسب‌و‌کارهای خانوادگی، معمولاً بخش زیادی از ثروت خود را با تجارت همراه می‎‌کنند. آنها معمولا با چالش‎‌هایی برای جلوگیری از ریسک‎‌های زیاد و بزرگ همراه هستند. به عنوان مثال، ممکن است ریسک بالا در معاملات تجاری باعث از دست دادن سرمایه خانواده و یا ورشکستی کسب‌و‌کار شود. به همین خاطر، می‎‌توان از طریق مدیریت صحیح ریسک‎‌های معاملاتی آنها را به نتایج بهتری رساند.

به همین خاطر است که مشاغل خانوادگی که از مدیریت بهتری در معاملات تجاری و سهام‎‌های خود برخوردارند، به موفقیت و ماندگاری بیشتری هم می‎‌رسند. در کسب‌و‌کارهای خانوادگی ترکیبی نقدینگی در جریان ثبات بیشتری دارد و بازده ریسک‎‌های معاملاتی نیز بیشتر است. به همین خاطر پیشنهاد می‎‌شود، کسب‌و‌کارهای خانوادگی تمرکز خود را به جای یک محصول یا خدمت بر چند محصول و خدمت بگذارند. اینگونه، به تدریج می‎‌توان به رشد و موفقیت بیشتر در بخش‌‎های مختلف یک کسب‌و‌کارهای خانوادگی در درازمدت رسید.

کسب و کار خانوادگی

بعد چهارم، مدیریت سرمایه و دارایی‌‎ها

می‎‌توان گفت، کسب‌و‌کارهای خانوادگی به توانایی‎‌های زیادی برای مدیریت ثروت خود نیازمند هستند. معمولا، مدیریت دارایی‎‌های نقدینگی، دارایی‎‌های سرمایه‎‌گذاری شده و سهام‎‌ها در شرکت و سازمان نیازمند دانش و تخصص هستند. به همین خاطر، از طریق همکاری با افراد توانمند و متخصص می‎‌توان از خطرات و ریسک‌‎های آتی کاست و منابع مالی زیادی را برای بیزینس‎‌ها تامین کرد.

دستیابی به موفقیت و حفظ آن مسئله قطعی و یقینی نیست. بارها در طول تاریخ شاهد خانواده‎‌های ثروتمندی در سراسر جهان بوده‎‌ایم، خانواده‎‌هایی که سرمایه خود را از دست داده و ورشکسته شده‎‌اند. و ضررهایی که این خانواده‎‌ها متحمل شده‎‌اند، باتوجه به کسب‌و‌کار و بیزینس‎‌هایشان متفاوت بوده است.

براساس موارد ذکر شده، می‎توان به اهمیت نحوه مدیریت ثروت و دارایی‎‌ها در مشاغل خانوادگی پی برد. طبق تحقیقات و بررسی‎‌های انجام گرفته پنج عامل برای موفقیت در مدیریت ثروت شناسایی شده‌‎اند. این پنج عامل شامل تخصص زیاد، به همراه عملیات و فرآیندهای نهادینه شده، معیارهای دقیق سرمایه‎‌گذاری، مدیریت دقیق عملکردها، فرهنگ کارآمد مدیریت ریسک‎ ، اندازه‌‎گیری و کنترل ریسک‎‌های متراکم و مدیریت باملاحظه استعدادها هستند.

بعد پنجم، موسسات خیریه

هر کسب‌و‌کار خانوادگی، می‎‌تواند برای افزایش حس وفاداری اعضای خانواده فرهنگ خیرخواهی را در بیزینس خود ترویج دهد. در واقع، ترویج این فرهنگ منجر به افزایش ارزش‎ کسب‌و‌کار خانوادگی در طول نسل‎‌ها می‎‌شود. تقسیم ثروت که یک مسئولیت اجتماعی است، باعث ایجاد حسن نیت برای تجارت‎‌ها و بیزینس‎‌ها می‎‌شود. هر ساله، بنیادهای خیریه تاسیس شده در خانواده‎‌های کارآفرین سهم عظیمی از کمک‎‌های خیرخواهانه را در سراسر جهان به خود اختصاص می‎‌دهند. از جمله بنیانگذاران بزرگ موسسات خیریه می‎توان به بیل و ملیندا گیس در ایالات متحده آمریکا اشاره کرد.

در واقع، پول به تنهایی تضمین کننده هیچ‌گونه ارزش اجتماعی نیست. بلکه، خانواده‎‌های پولداری که در فعالیت‎‌های خیرخواهانه شرکت می‎‌کنند، منجر به بهبود وضعیت اجتماعی مردم تنگ دست و افزایش کمک‎‌های بشر دوستانه از نسلی به نسل دیگر می‎‌شوند. حتی، برخی از بنیادهای خانوادگی از طریق در نظر گرفتن بودجه‎ مخصوص افراد نیازمند شرایط بهتری را برای زندگی، تحصیل و یا حتی تامین نیازهای مالی آنها فراهم می‎‌کنند.

اتخاذ این رویکردها در درازمدت منجر به افزایش فعالیت‎‌های بشر دوستانه و افزایش خیرخواهی و نوع دوستی نسل‎‌های آتی می‎‌شود. طبق بررسی‎‌ها و نتیجه گیری‎‌ها، مشارکت سازمان‎‌های غیرانتفاعی و غیر دولتی منجر به ارتقا اهداف اجتماعی خانواده‌‎ها می‎‌شود.  به همین منظور، برای افزایش موفقیت و کارایی سازمان‎‌های خانوادگی می‎‌توان از ترکیب تخصص و اشتیاق مردم برای کمک استفاده کرد. طبق تجربه، مشاغل خانوادگی باید تمرکز خود را بر یادگیری و تصمیم‎‌گیری قرار دهند. اینگونه، آنها می‌‎توانند با ذهنی باز و آماده معاملات تجاری خود را انجام دهند و بدین طریق به نتایج مثبتی در کسب‌و‌کار خود برسند.

نتیجه گیری

امیدواریم از مطالب فوق به منظور مدیریت بهتر کسب‌و‌کارهای خانوادگی بهره ببرید. پنج ویژگی ذکر شده برای دستیابی به موفقیت طولانی‎‌مدت و پایدار مشاغل خانوادگی کمک کننده هستند. در ضمن، شما می‎‌توانید از طریق به کار‌بردن این ویژگی‎‌ها چالش‎‌های موجود در کسب‌و‌کار خانوادگی را در شرایط بحرانی رفع کرده و از این شرایط برای گسترش کسب‌و‌کار خانوادگی خود استفاده کنید.

منبع

 

نظری دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.